'Ik had van zo’n politiek geëngageerde vrouw meer empathie verwacht. Voor anderen. En een beetje meer liefde voor zichzelf' - Chantal Pattyn over Susan Sontag

Non-Fictie Klara



Susan Sontag stond tijdens haar leven bekend als de ultieme powervrouw binnen de Amerikaanse intellectuele kringen. Benjamin Moser schreef een omvattende maar tegelijk ook kritische biografie 'Sontag'. Hij duikt in de diepte van haar persoonlijk leven, maar gaat ook dieper in op het werk dat ze schreef. Zeven jaar werkte hij aan deze biografie. We krijgen een genuanceerd beeld te zien van dé New Yorkse intellectueel.

Chantal Pattyn over Susan Sontag en de biografie van Benjamin Moser

Zelf ben ik vooral opgevoed met haar legacy. Against Interpretation en On Photography waren noodzakelijke literatuur voor wie zelf beelden wilde kunnen bekijken en becommentariëren. Vele jaren later koesterde ik haar ‘The Vulcano Lover’. Het was zo’n roman die op dat moment alles in mijn jonge leven bijeenbracht: de liefde, Napels, en hoe met al die oude stenen en vazen ver van huis kunstgeschiedenis zou worden bedreven, in het kader van een spelletje politiek imperialisme. Sontag was vooral in onze levens aanwezig toen ze in het belegerde Sarajevo besliste om Beckett op te voeren. Dat leek urgent, toen, maar de beschietingen hingen door. Le grand BHL wilde deze stunt snel overdoen maar had slechts 2 uur de tijd voor een fotosessie achter een schild. Indien hij Sontags On Photography had gelezen had hij kunnen voorzien hoe foto’s niet alleen voor maskers zorgen maar ook kunnen ontmaskeren.
Over die Susan, het slimste en mooiste meisje aan Harvard, schreef Benjamin Moser een vuistdikke biografie. ‘Susan Sontag, leven en werk’ is de titel en met de Engelstalige release komt ook de Nederlandstalige versie uit. Daarin ging nu en dan een zin wat wankelen of stond er een woord dat er niet moest staan, maar alla: ik heb de voorbije weken, tussen alle andere boeken door, met Susan doorgebracht. Ik zag haar in het bed van haar door wodka en pillen benevelde moeder Mildred, die ze adoreerde. Hoewel ze later zou zeggen: ik heb geen moeder. Dan is rap de these gemaakt dat Susan, die haar vader vroeg verloor, zich concentreerde op de toekomst en niet op het heden. ze nam meteen de naam van haar stiefvader aan: Sue Rosenblatt werd Susan Sontag. Dat klonk al wat minder Joods. Ze werd nog tijdens haar studies een vrouw die de standaard verlegde. Ze kon grillig en veeleisend zijn.
Behalve in haar schrijfsels, waar ze voluit gaat, valt het echte leven vaak tegen. Ze was gay, ondanks dat vroege huwelijk en de geboorte van David, maar ze wilde vooral Susan zijn, de populaire griet die ze zich op haar 11e had voorgenomen te worden.
Ze had minnaars en minnaressen bij de vleet, maar wilde niet dat haar privé-leven de interpretatie van haar werk zou bepalen. Daarom werd ze geen symbool van het feminisme, noch van de gay-beweging. Annie Leibovitz kondigde ze nooit aan als haar vriendin. Maar ’t was wel Annie die haar bij de beste dokters bracht, een appartement kocht en de gruwelijke foto’s nam van een terminale en aan kanker lijdende Sontag, net voor een vlucht uit Seattle haar naar NY zou brengen.
Ik heb veel geleerd uit de biografie van Benjamin Moser. Hoe ze met liefdes, mensen en zichzelf omging. Hoe ze nooit alleen kon zijn. Hoe ze tegen mensen foeterde. Neen, mooi is het portret niet. Ik had van zo’n politiek geëngageerde vrouw meer empathie verwacht. Voor anderen. En een beetje meer liefde voor zichzelf. Quod non. Het is een kruistocht in een stuk of wat onchristelijke staties. Morgen een uur over Werk en Leven van Susan Sontag met Benjamin Moser.


'Sontag' verscheen bij De Arbeiderspers.



Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief