Bart De Wever en Khalid Benhaddou openen Boekathon met hun boek 'Botsen de beschavingen?'

VRT Boekenmaand De Boekathon

De Antwerpse burgemeester Bart De Wever (N-VA) heeft zonet samen met imam Khalid Benhaddou de spits afgebeten in de Boekathon op LEES! Het Boekenfestival en VRT NU. Beiden kwamen er praten over hun boek 'Botsen de beschavingen?'. Twintig jaar na de terroristische aanslagen van 9/11 staan ze stil bij de maatschappelijke polarisatie die sindsdien stevig escaleerde. Ze gaan op zoek naar het antwoord op de vraag of beschavingen botsen en als ze dan botsen is er dan nog een toekomstperspectief?

Volg de Boekathon live op VRT NU.

Presentator Tom De Cock interviewt er om het kwartier een andere auteur of illustrator.

Gesprek van 20 uur

Bart De Wever en Khalid Benhaddou gingen voor het boek in debat met elkaar onder leiding van Lisbeth Imbo. Benhaddou had nooit verwacht de De Wever zou ingaan op de vraag om samen een gesprek te voeren van 20 uur. 'Ik ging ervan uit dat hij geen tijd zou hebben, omdat hij als burgemeester en voorzitter van een grote partij een druk bezet man is', zegt Benhaddou. 'Maar er kwam heel snel antwoord en Bart was ook enthousiast om dit boek te maken.'

'Ik had een boek geschreven over identiteit en Khalid had daar kritiek op uitgeoefend', zegt De Wever. 'Ik vond die kritiek interessant en soms ook gewoon terecht. Ik dacht: ik moet een vervolgboek schrijven. En toen belde uitgeverij Pelckmans met dit idee. Dat was heel welgekomen.'

Gezellige god

'We blinken niet uit in de kennis van de moslimwereld en hoe zij op de moderniteit hebben gereageerd', zegt De Wever. 'Wij hebben ook lang op de god van christendom gerekend om ons tot samenhang te brengen. In het proces van de verlichting heeft god Europa een beetje verlaten. De god van het christendom is vooral een gezellige god geworden met chocolade en kalkoenen. Hij zit niet meer aan het stuur van onze samenleving.'

'Die moderniteit is hier door de Fransen met de bajonet gebracht en was toen ook hier een shock. De moslimwereld heeft die verlichting niet doorgemaakt. Het had gekund, want de kiemen waren er. Maar de moslimwereld heeft het altijd zo aangevoeld dat die moderniteit iets was wat het Westen wilde opdringen.'

Anti-Westerse reactie

'De reactie van de moslimwereld op de moderniteit is voor een stuk ook een anti-Westerse reactie. Wij zien het islamisme (of politieke islam) als iets wat altijd in de islam heeft bestaan, maar dat is iets heel modern. Het is de actieve verwerping van de Westerse manier van leven.' Dat islamisme en de gewapende variant, het jihadisme, hebben volgens De Wever sinds 9/11 ook een aantrekkingskracht op moslimjongeren hier, denk maar aan de jongeren die naar Syrië trokken om er zich aan te sluiten bij terreurorganisatie IS. 'Dat zet het model van samenleven geweldig onder druk'.

Uitweg

Volgens Benhaddou is de uitweg tweeërlei. 'Enerzijds is er werk nodig binnen de moslimgemeenschap zelf, om te komen tot een islamitisch discours dat minstens de uitgangspunten van ons verlichte samenlevingsmodel moet accepteren. Ik noem dat de rationele islam. Het islamisme is nu vandaag heel dominant en wordt in stand gehouden door een uitgekiende propagandamachine. Dat is problematisch. Geestelijken binnen de moslimgemeenschap zelf moeten opstaan en hier werk van maken.'

Identiteit

'Maar de brede samenleving heeft ook een taak. We moeten opnieuw gaan definiëren wie we zijn. Wij hebben alles wat met identiteit te maken heeft gecriminaliseerd. We moeten voldoende aandachtig zijn voor de schaduwzijden van identiteit, maar dat betekent niet dat we zonder identiteit moeten voortgaan. Als we de solidariteit willen bewaren, moeten we onszelf voor een stuk in de ander gaan herkennen.'

Bekijk het volledige gesprek op VRT NU.

Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief