Arthur Japin over het gestolen hart van Alberto Santos-Dumont, het hoofdpersonage uit zijn roman 'De gevleugelde'

Historische roman De Wereld van Sofie

Het is morgen exact één jaar geleden dat voetballegende Diego Maradona overleed. Merkwaardig genoeg zou het hart van Maradona uit zijn lichaam gehaald zijn voor hij begraven werd. Een bizar verhaal, maar dat zou zeker niet de eerste keer geweest zijn. Nog iemand van wie het hart letterlijk gestolen is, is de Braziliaanse luchtvaartpionier Alberto Santos-Dumont.

De Nederlandse schrijver Arthur Japin schreef een roman over zijn leven: ‘De gevleugelde’ (2015). Niet iedereen kent Alberto Santos-Dumont, maar nochtans is het een grote naam in bepaalde delen van de wereld. Eén van de luchthavens in Rio de Janeiro is naar hem genoemd.

'Als jonge man groeide hij op, geïsoleerd in de binnenlanden van Brazilië en zag weinig mensen, maar hij had wel de boeken van Jules Verne,' vertelt Arthur Japin. 'Daarin las hij hoe mensen over de wereld vlogen, door de wolken voeren en naar de maan konden vliegen. Niemand vertelde hem dat het niet waar was.'

De uitvinder van het vliegtuig

'Toen hij 18 jaar was, stierf zijn vader,' gaat de schrijver van 'De gevleugelde' verder. 'Hij erfde een enorm fortuin, ging in Parijs wonen en merkte dat hij nog steeds niet zo goed met mensen kon omgaan. Hij besloot zijn droom waar te maken en te doen wat de mensen in de boeken van Jules Verne deden.

Hij was de eerste die een stuurbare ballon uitvond en de eerste die een vlucht maakt met een voorwerp zwaarder dan lucht. Kort voor de broers Wright in Amerika dat deden, ontwierp hij dus het eerste vliegtuig. Zijn uitvinding, de 14-bis, vloog wel met de staart naar voren. Heel Parijs heeft hem zien vliegen, en het werkte: hij vloog een paar honderd meter.'

Met zijn ballonnen ging hij zelfs op restaurant! 'Hij woonde aan de Champs-Elysées en hij had een balkonnetje laten maken met een landingsplaats,' lacht Arhur Japin. 'Hij bond zijn ballonnetje aan een lantaarnpaal, klom naar beneden en deed zijn boodschappen! Maar daar zit iets anders achter: het was zijn droom dat we allemaal een vliegend voorwerp voor onze deur zouden hebben, zoals we nu de auto hebben. Als mensen maar over de grens kunnen vliegen en elkaar kunnen leren kennen, dan zal er vrede komen, was zijn idee.'

Het was zijn droom dat we allemaal een vliegend voorwerp voor onze deur zouden hebben, zoals we nu de auto hebben.

Arthur Japin

Die droom kwam natuurlijk niet uit. De Eerste Wereldoorlog brak uit en mensen bombardeerden elkaar met zijn uitvinding: het vliegtuig. Hij is langs de wereldleiders gegaan en heeft gesmeekt om dat niet te doen. Santos-Dumont zag een bombardement gebeuren in opdracht van de dictator van Brazilië, Getúlio Vargas, en dat deprimeerde hem zo dat hij zich dezelfde dag heeft verhangen.

Het werkelijke hart van Brazilië

Walter Haberfield, de dokter die Santos-Dumos moet afleggen, wist wat voor een hekel Santos-Dumont aan de dictator had, terwijl de dictator net een grote staatsbegrafenis aan het plannen was om goede sier te maken met die held van Brazilië, die uitvinder. De dokter kon dat niet pruimen, dus sneed hij het hart van het lichaam Santos-Dumont. 'Als de dictatuur van Brazilië voorbij is, dan kunnen we het werkelijke hart van Brazilië begraven', was zijn gedachte.

Het hart is er nog steeds! Het bevindt zich op een luchtvaartacademie in een buitenwijk van Rio de Janeiro. Arthur Japin heeft het zelf gezien: 'Het zit in een vergulde houder, een bolvorm die de hemel van het zuidelijk halfrond voorstelt, omhooggehouden door een gevleugelde figuur. Als je door die gaatjes kijkt, zie je een leren lapje liggen en dat is het hart van Santos-Dumont!'

Beluister het volledige fragment uit De Wereld van Sofie hier.

Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief