In 1962 las de jeugd 'pockets' nu 'young adults' of niets?

VRT Boekenmaand VRT Archief

Lees! Het Boekenfestival in Antwerp Expo loopt op zijn einde. Vandaag en morgen kan je in Antwerp Expo nog op zoek naar je nieuwe literaire liefde, handtekeningen van auteurs gaan verzamelen en Tom De Cock in actie zien tijdens de Boekathon.

Door verschillende events in het land in Kortrijk, Gent, Antwerpen, in boekhandels en bibliotheken, door de Boekathon, door het Radio 1 Boekenfeest en door een pak filmpjes die je op VRT NU kan bekijken, zou je kunnen denken dat lezen ‘hot’ is. Maar is dat wel zo? En geldt dit ook voor onze jongeren? Of worden lezende jongeren een bedreigde diersoort door de digitalisering van onze maatschappij? Regelmatig houdt men in Vlaanderen ‘nationale tijdsbestedingsonderzoeken’.

In 1962 waren de 'pockets' in

En wat bleek in 1962? Dat adolescenten de meest fervente lezers waren! Nog meer dan hun ouders en grootouders. Ben je nieuwsgierig naar wat de jeugd van toen in die tijd las, kijk dan naar deze vox pop uit 1962. Presentator Luc Kyndt interviewt voor Tienerklanken adolescenten in Brugge.

De adolescenten lazen vroeger dus vooral ‘pockets’. Nu leest de jeugd vooral ‘young adults’. Maar niet alleen benamingen evolueren met de jaren, ook de namen van schrijvers zijn compleet veranderd. Op de Boekathon deze week komen in plaats van Bomans, Walschap en Aafjes nu o.a.. jeugdauteurs Jonas Boets, Naomi Pitts, Kristien Dieltiens & Seppe Van den Berghe, Do Van ranst, Britt Van Marsenille, Luc Descamps langs.

De schuld van de Massamedia

Geleidelijk aan kwamen de massamedia opzetten. Waardoor jonge mensen steeds minder begonnen te lezen. Frans Grootjans, minister van nationale opvoeding in het katholiek-liberale kabinet-Paul vanden Boeynants-Willy de Clercq, had dat al door in 1967. Hij speechte toen bij de opening van de Boekenbeurs en orakelde daar de legendarische woorden: 'Massamedia en passieve ontspanningsvormen tasten de nuttige vrijetijdsbesteding ook bij jongeren aan!'.

Benieuwd wat Grootjans over de jeugd van tegenwoordig zou zeggen. Maar toen kon men gelukkig beroep doen op ‘de diensten voor volks- en jeugdopleiding’ én op de scholen en de uitgeverswereld. En natuurlijk moet Conscience ook de revue passeren in zijn openingstoespraak: de man die zijn volk leerde lezen.

Misschien had Grootjans wel gelijk in 1967. Want recente onderzoeken wijzen uit dat adolescenten steeds minder lezen, dat ze minder leesplezier beleven en dat ze lezen als tijdverlies beschouwen. Anderzijds zijn er nog lichtpuntjes:

  • Kinderen die wél graag lezen, spenderen nog ongeveer evenveel tijd aan lezen als de vorige generaties.
  • En als we online artikels, blogs, chatberichten en e-mails meerekenen in het ‘nieuwe’ lezen, dan zijn kinderen en jongeren meer dan ooit digitale veel-lezers.

Om op onze beginvraag terug te komen: lezende jongeren zijn geen bedreigde diersoort, want ze lezen nog, zij het op een meer digitale manier. Maar de cijfers zijn in dalende lijn en het kan altijd nog beter. Er is dus werk aan de winkel om de ‘ontlezing’ tegen te gaan.

Maar daar kan de Leesjury misschien een handje helpen? Ze zien dat tijdsgebrek één van de redenen is waarom jongeren van 12+ afhaken. Daarom hebben ze in 2021 inhoudelijk én vormelijk wat dingen bijgestuurd. En om jong en oud aan te zetten tot (voor)lezen maakten Eén en LangZullenWeLezen samen met deAuteurs, Iedereen Leest en Luisterpuntbibliotheek in het kader van De Voorleesweek De Voorleesclubfilmpjes.

Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief