Gerd Altmann

Angst voor het algoritme, is dat wel terecht? Filosoof Lode Lauwaert over zijn boek 'Wij, Robots'

Pompidou

Ja en nee, zegt Lode Lauwaert, die techniekfilosofie doceert aan de KU Leuven. In Pompidou op Klara sprak hij over zijn boek 'Wij, robots', verschenen bij Lannoo Campus. Daarinvertelt hij hoe artificiële intelligentie de voorbije decennia in ons leven is doorgedrongen. Met alle gevolgen van dien.

Via 'target advertising' worden we op sociale media bestookt met gepersonaliseerde berichten die ons aansporen om bepaalde goederen te consumeren of op een bepaalde politieke partij te stemmen. In 2018 barstte een schandaal los rond het Britse bedrijf Cambridge Analytica dat gegevens van miljoenen facebookgebruikers verzameld had. Die informatie werd tijdens de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2016 gebruikt om gebruikers te stimuleren om op presidentskandidaat Donald Trump te stemmen.

'Toch is het nog niet wetenschappelijk bewezen dat target advertising ook effectief werkt', vertelt Lode Lauwert in Pompidou. 'Het creëert wel echokamers. We hebben bepaalde politieke en morele overtuigingen en via target advertising krijgen we alleen berichten van mensen of organisaties die dat weerspiegelen.'

Ontslagen via Artificiële Intelligentie

Ook op de arbeidsmarkt kan artificiële intelligentie misbruikt worden. Lauwaert heeft het in zijn boek over Amazon, dat haar koeriers laat volgen door AI. Wie niet snel genoeg werkt, krijgt een computergestuurd bericht. Koffieketen Starbucks gebruikt AI-systemen om werkroosters te plannen, waardoor er geen rekening meer gehouden wordt met de persoonlijke omstandigheden van werknemers. 'Daar is wereldwijd al veel protest tegen', merkt Lauwaert. 'De EU werkt momenteel aan een Artificial Intelligence Act, en dat is broodnodig.'

Angst voor het algoritme, is dat wel terecht? Filosoof Lode Lauwaert over zijn boek 'Wij, Robots'

Lannoo Campus

Toch wil Lauwaert niet te negatief klinken over de inzet van artificiële intelligentie. 'Het biedt ook veel mogelijkheden, voor de medische wereld bijvoorbeeld.'

'Met mijn boek wil ik de ontwikkelaars van nieuwe technologieën ervan bewust maken dat hun werk onbewust negatieve gevolgen kan hebben.' Veel systemen worden nog altijd ontworpen door blanke, hoogopgeleide mannen. Zo zijn mobiele telefoons ontworpen voor mannenhanden en worden mensen met een donkere huid vaak moeilijker herkend door facescans. 'Om die problemen bij te sturen is er een actieve ingreep van de politieke wereld nodig.'

De gulden middenweg

Zelf pleit Lauwaert voor een gulden middenweg. 'Ik geloof in de mogelijkheden van artificiële intelligentie, maar ik heb er geen blind vertrouwen in.'

Met 'Wij, Robots' is hij genomineerd voor de Socratesbeker voor het meest urgente, oorspronkelijke en prikkelende Nederlandstalige filosofieboek. En daar komen voorlopig nog geen robots aan te pas, een jury vol echte mensen maakt de winnaar bekend gemaakt tijdens de Maand van de Filosofie.

Beluister het volledige gesprek op Klara Select.

Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief