26 Schrijvers en kunstenaars feliciteren jarige Jeroen Brouwers in 'Aan een karakter' - Christophe Vekeman is één van hen

Non-fictie Klara

Naar aanleiding van zijn 80ste verjaardag geven 26 schrijvers en kunstenaars als verjaardagswens uiting aan wat Brouwers voor hen betekend heeft. 'Aan een karakter' is een brievenboek en Christophe Vekeman is één van de auteurs. Hij vertelt over zijn bijdrage aan 'Aan een karakter' in Pompidou.

Voor hem is het een soort dankbrief waarin hij de schrijver niet feliciteert met zijn leeftijd maar wel met zijn schrijftijd. Hij bedankt hem voor 'de volharding, de aanhoudende drift waarmee je aan de tafel, de schrijftafel dan, gezeten hebt en bent blijven zitten. En niet alleen met het werk dat je geleverd hebt. Maar dus ook met het resultaat daarvan. En het resultaat daarvan is een oeuvre dat onder meer voor mezelf als schoolvoorbeeld van een oeuvre dient. Zoals ook de moed en ja, het karakter, van Jeroen Brouwers eigenlijk dat, per definitie bijna het schoolvoorbeeld van een schrijverskarakter is.'

Jeroen Brouwers vertelde zelf het volgende over zijn relatie tot het schrijven: 'Het is niet zoals ik het mij had voorgesteld. Ik had mij nog een hogere, een hogere kwaliteit van het schrijven voorgesteld. Het is natuurlijk het beste wat ik heb gekund, dat oeuvre. Maar dat oeuvre van mij dat staat ergens anders in huis. En daar kom ik steeds langs als ik de trap op ga, dan staan daar die boeken van mij. Dan glijdt je blik daar toch langs. Daar pieker je dan over na. Bijvoorbeeld 'De Zondvloed', ja dat is een goed boek, in alle bescheidenheid weet ik dat dat een goed boek is. En toch zou het anders in elkaar hebben moeten zitten, anders verwoord. Dat blijf ik denken, van al mijn werk trouwens, ik zou dit daar hebben moeten zetten. Dat zijn schrijversverdrietjes. Ik zeg niet dat ik een rotoeuvre geschreven heb. Je kunt tevreden zijn over het feit dat je het gemaakt hebt. Het staat er dan toch maar.'

Vekemans gaat verder: 'Ja het is natuurlijk heel frappant, zoveel rotschrijvers en middelmatige talenten die kilometer na kilometer van hun schrijversloopbaan zich naast hun schoenen bevinden. En dan heb je daar de titaan van de Nederlandse Letteren die zegt van 'ja goed geprobeerd van mezelf'. Maar zoveel stelt het ook weer niet voor. Dat is geen valse bescheidenheid. Weet je wat dat is? Dat is onvrede die getuigt van perfectionisme die ten grondslag ligt aan de onmiskenbare kwaliteit van dat oeuvre. Het is een onvrede die blijk geeft van een ambitie om te reiken naar het onbereikbare. En dat levert dan die geweldige kwaliteit van dat oeuvre wel degelijk op. Dat zoeken naar 'le mot juste', die heel duidelijk toont hoe alles met elkaar samenhangt. Daar kan je licentiaatsverhandelingen over schrijven. Maar niet alleen binnen de totaliteit van een roman maar ook over al die romans heen. En dat hele oeuvre laat zich als een groot boek lezen. Dat kan je afleiden alleen al uit de Japanse vlag die toch een prominente rol speelt in dat oeuvre. Of een groot deel daarvan, meer bepaald het autobiografisch georiënteerde deel, dat zich in de schaduw van die vlag bevindt. Wel, de zon die daarop staat afgebeeld, die rijzende zon, die komt woordelijk terug in een aantal titels van boeken. 'Zonsopgangen boven zee', 'Het verzonkene', 'De zondvloed'. Je merkt dat aan dat ene uiterlijke detail dat die ambitie heel ver reikt en al die boeken met elkaar te verbinden.

Ik zou ook willen benadrukken, we hebben het hier vooral over de romans. Maar denk ook aan de essays, de polemieken en niet te vergeten, de brieven. 'Kroniek van een karakter' is ook een van de meesterwerken van Brouwers die dus bijzonder veelzijdig is.'

Aan 'Aan een karakter' staan brieven van Désanne van Brederode, Mark Cloostermans, Luc Coorevits, Michiel Cox, Yannick Dangre, A.H.J. Dautzenberg, Jan Decleir, Jozef Deleu, Leen van Dijck, Cherry Duyns, Arjen Fortuin, René Franken, Maarten ’t Hart, Ivo van Hove, Tom Lanoye, Dirk Leyman, Wim Opbrouck, Astrid H. Roemer, Dirk Roofthooft, Mark Schaevers, Peter Terrin, Margot Vanderstraeten, Stephan Vanfleteren, Christophe Vekeman, Dimitri Verhulst en L.H. Wiener.

Flowers voor Brouwers

Ook Radio 1 belde met auteur Christophe Vekeman en Leen van Dijck, voormalige directeur van het Letterenhuis, die in haar bijdrage een pleidooi houdt om het Brouwers-archief in het Vlaamse Letterenhuis te bewaren. 'Waarom hoort hij thuis in Vlaanderen?' wil Vincent Byloo weten.

Christophe vertelt over zijn eerste memorabele ontmoeting bij Brouwers thuis in Zutendaal, een ontmoeting die hij koestert. Dat was in 2005 toen Brouwers 75 werd. Op tafel voor zijn neus lag de licentiaatsverhandeling van Vekeman over de auteur. 'Ik heb van dit geleerde werkstuk geen kennis genomen' zei Brouwers en het ijs was gebroken.

Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief