Het Letterenhuis

150 jaar geleden zag Stijn Streuvels het levenslicht - Waarom verdient zijn oeuvre het om opnieuw gelezen te worden?

Biografie Klara

Dit najaar is het de hoogste tijd om Stijn Streuvels te (her)lezen. Op 3 oktober is het precies 150 jaar geleden dat de schrijver uit Ingooigem geboren werd. Het Letterenhuis in Antwerpen heeft een expo in petto, de reeks Privédomein wijdt een deel aan hem en op Klara maakt Gudrun De Geyter een documentairereeks over zijn leven en werk.

Een oeuvre dat verdient om opnieuw gelezen te worden

Het leven van Frank Lateur omspant bijna een eeuw. Die begon met de opkomst van het houten rijwiel en eindigde na de landing op de maan. Hij was een kleermakerszoon die de bakkersmuts over de haag gooide om schrijver te worden.

Hij had heel wat schilders en kunstenaars onder zijn vrienden. In het Westvlaamse Ingooigem liet hij zijn Lijsternest bouwen en stichtte een gezin. 'Het leven en dood in de ast', 'De vlaschaard' en 'De teleurgang van de waterhoek' behoren tot zijn bekendste werk, al is dat maar een topje van zijn gigantische oeuvre.

Eind de jaren '30 werd Streuvels voorgedragen als kandidaat voor de nobelprijs. Naast schrijver was Streuvels ook een verwoed fotograaf. Dat hij alles zo netjes bijhield maakt zijn archief indrukwekkend. Zijn interesse voor landelijkheid kadert in een algemeen groeiend bewustzijn over de waarde van natuurschoon. Dat hij opereerde in een overwegend katholieke invloedssfeer betekende niet dat hij zich zomaar bij alles neerlegde.

In deze radioreeks in samenwerking met het Letterenhuis, brengt Klara Streuvels weer tot leven. Met zijn kleindochter Leentje, haar man Ludo Simons, met nazaten van zijn vrienden en dorpsgenoten. Met schrijvers van nu en met kenners als Tom Sintobin, Jeroen Cornilly, Toon Breës en Karel Platteau wordt een antwoord gezocht op de vraag wat het de moeite waard maakt om Streuvels anderhalve eeuw na zijn geboorte opnieuw te lezen.

Streuvels, op 3, 10 en 17 oktober van 18 tot 20u, en achteraf als podcast via klara.be of de Klara-app.

Aflevering 1

Karel Platteau vertelt waar Streuvels vandaan kwam en hoe deze kleermakerszoon eerst bakker en dan schrijver werd. Op zijn schrijverskamertje in de bakkerij in Avelgem schreef Streuvels zijn eerste verhalen en roman.

In de omgang kon Streuvels wat nors en terughoudend overkomen. Voor een radio- of televisie-interview gaf hij niet thuis. Ook publieke eerbetuigingen zou Streuvels tot op late leeftijd niet of eerder laconiek in ontvangst nemen. Zijn begrafenis bracht evenwel een massa mensen op de been.

Acteur Bruno Vanden Broecke leest Streuvels. Verder zijn in deze aflevering ook kenner Toon Breës en auteurs Monika Van Paemel en Patrick Lateur te horen. Beluister ze hier.


Aflevering 2 - De schrijver maakt nest

Voor schilderachtige beschrijvingen van natuur en land moet je bij Streuvels zijn. Die gevoeligheid voor de eigenheid van het platteland hing in de lucht, licht stedenbouwkundige Bruno Notteboom toe. Dichter Paul Demets heeft het dan weer over het platteland van nu.

De schrijver-bakker die Streuvels was, zal op een kleiheuvel in Ingooigem een huis bouwen, het Lijsternest, waar hij met zijn gezin zijn verdere leven doorbrengt. Het idee voor dat huis bedenkt hij met vrienden. Daarover Jeroen Cornilly van het Letterenhuis, Karel Platteau van het Streuvelsgenootschap, en Philippe Viérin, achterkleinzoon van de architect . Het Lijsternest is nu een schrijvershuis geworden waar onder meer Anne Provoost en Koen Peeters verbleven.

In de tweede aflevering van 'Streuvels' maken we kennis met Streuvels als fotograaf, zien we het nabijgelegen dorp Tiegem als kunstdorp en bedevaartplaats verrijzen, en gaat het over Streuvels in de beide oorlogen. Daarover praten ook Toon Breës en Ludo Simons. Kleindochter Leentje onthult een bijzondere eigenschap van Streuvels en acteur Bruno Vanden Broecke laat zien hoe Streuvels schildert met woorden.

Herbeluister aflevering 2 hier.

Aflvering 3 - Het verschil tussen boom en mens

Is Streuvels onleesbaar? Kenners en liefhebbers in deze aflevering vinden, op één getuigenisje van Jeroen Brouwers na, alvast van niet. Tom Sintobin ontdekte leessleutels in de soms lange beschrijvingen van Streuvels. De nuchterheid over de menselijke conditie vindt men heus niet alleen terug in 'Het leven den de dood in de ast', wat voor velen als Streuvels meesterwerk geldt. Je vindt het ook in zijn vroege werk en in de laatste dagboeknotities die nu postuum zijn gepubliceerd. Ook wordt gewezen op Streuvels' fascinerende dubbelzinnigheid. Niet alleen in zijn werk, maar ook in de wat tegendraadse manier waarop hij zich tot het katholieke netwerk verhield. Naast de kenners delen ook schrijvers Anne Provoost, Koen Peeters, Paul Demets en Hugo Claus hun leeservaringen. Acteur Bruno Vanden Broecke bekt Streuvels taal moeiteloos in zijn eigen regiolect.

Herbeluister aflevering 3 hier.

Herbeluister Gudrun De Geyter over de radiodocumentaire 'Streuvels' en over de tentoonstelling met foto's van Streuvels in het Letterenhuis in Pompidou.

Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief