Congo

Door David Reybrouck

Waardering
Jouw waardering
Succesvol toegevoegd
Er is aan het begin van de eenentwintigste eeuw nauwelijks een roeriger natie dan Congo, het reusachtige land in het hart van Afrika, dat barst van de grondstoffen die onontbeerlijk zijn in onze moderne tijd – én van de gruwelijke conflicten. Hoe kon de vroegere, relatief rustige kolonie van België, sinds 1960 onafhankelijk, zo veranderen? David Van Reybrouck beschrijft voor het eerst de verbijsterende geschiedenis van Congo, van ruim voor de komst van de ontdekkingsreiziger Stanley tot en met de invloed van China in de laatste tien jaar en de recente economische crisis. Van 1885 tot 1908 werd het land bestierd door koning Leopold ii, die een fortuin verdiende met de exploitatie van rubber. De kolonisatie door België in de periode van 1908 tot 1960 zorgde voor industrialisatie en infrastructuur, maar werd ook gekenmerkt door paternalisme, zo niet betutteling. De onverhoedse overgang van kolonie naar onafhankelijke staat rond 1960 is een adembenemend verhaal vol idealisme en gekonkel. Het nieuwe land stortte zich in een turbulent avontuur dat steeds wilder en chaotischer werd en na tweeëndertig jaar dictatuur onder Mobutu leidde tot een van de dodelijkste conflicten sinds de Tweede Wereldoorlog. Van Reybrouck baseert zich niet alleen op zeldzaam archiefmateriaal en baanbrekend onderzoek, maar vooral ook op honderden gesprekken die hij met Congolezen voerde. Zijn ooggetuigen gaan van eeuwlingen tot kindsoldaten, van rebellenleiders tot smokkelaars, van ministers tot maniokverkoopsters. Hun verhalen heeft de auteur in zijn grote geschiedenis geïntegreerd.

Wat anderen schrijven over dit boek

Door Guido Bergmans

op 10/04/2020

Congo, een Geschiedenis

van David Van Reybrouck (2010)

Weeral geschiedenis… Maar er wordt de laatste jaren ook veel historisch werk gepubliceerd dat geen saaie opsomming is van feiten en verbanden, maar erg levendig, persoonlijk en meeslepend gebracht wordt. Zo ook dit boek. Kreeg de AKO literatuurprijs en de Libris geschiedenisprijs.

De research van Van Reybrouck is indrukwekkend: naast geschreven bronnen over de vroegere periodes van de 19de eeuw en de eerste helft van de 20ste baseert hij zich ook op talloze interviews met (vaak oude) mensen die het allemaal nog zelf hebben meegemaakt. Zo vormen de recentere hoofdstukken een samenvloeien van geschiedschrijving en journalistiek. Eén van de geïnterviewden beweerde geboren te zijn in 1882. Van Reybrouck interviewde de man in 2008, zodat hij op dat moment 126 jaar zou geweest zijn!! Naar het schijnt wist hij nog een boel details te vertellen van het einde van de 19de eeuw, waarvan Van Reybroeck een deel kon verifiëren uit andere bronnen. Soms brengt de research zelfs zijn eigen leven in gevaar. Zo ging hij eens op weg naar een rebellenleider in Oost-Congo en moest daarbij een paar wachtposten passeren bestaande uit enkele gedrogeerde kinderen met een Kalashnikov.

Bloedstollend is ook het relaas van zijn bezoek aan de gevangenis van Kinshasa, waar hij een terdoodveroordeelde wil interviewen. Bij het binnenkomen krijgt Van Reybrouck een token mee. Als hij weer buiten wil, moet hij dat aan de bewakers kunnen afgeven. Als hij het kwijtraakt of het wordt hem afgepakt in de gevangenis, kan hij niet meer buiten. En dan begeeft hij zich temidden van de moordenaars, verkrachters, dieven, politieke dissidenten en co…

Jammer is dat er geen foto’s in het boek staan. Dat wordt voor een stuk gecompenseerd door de website van David Van Reybrouck, waar je enkele van de foto’s die in het boek beschreven worden, en enkele van de geïnterviewden (waaronder de zogenaamde 126-jarige) kunt zien.

Toch een belangrijk boek voor wie meer wil weten over België en Congo, over racisme, kolonisatie, dekolonisatie en het recente en nog steeds voortdurende drama van de streek rond de Grote Meren.
Wel voor volwassenen, want het is 600 blz dik, sommige passages (bv. over economie) durven ietsje langdradig te worden, en vooral de gruwel spat soms van de bladzijden af.

Een paar opmerkelijke quotes:
- Congolezen zijn vaak polyglot en leren gemakkelijk andere talen aan. Eén van de geïnterviewden woonde in Guangzhou en kon na een paar jaar Chinees (Kantonees) spreken zonder formele lessen te hebben gevolgd.
- De oorlog in Oost-Congo is volgens Van Reybrouck niet een stammentwist gebaseerd op oude vooroordelen, maar een voorloper van wat ons in de rest van de wereld te wachten staat als gevolg van overbevolking en de daaruit volgende strijd om grondstoffen, voedsel, water en land. Slik.
- Corruptie is in het Westen laakbaar, in Congo is het de plicht van iedereen die een openbare functie bekleedt en toegang heeft tot financiële bronnen, om zijn volledige familie daarvan te laten meegenieten. Niet corrupt zijn, zou beschouwd worden als een gemiste kans.

Lees meer
Schrijf je mening over dit boek. (Je voornaam & achternaam worden getoond)
Geef je waardering:

Uw recensie werd succesvol toegevoegd

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief