De onderwaterzwemmer

Door P.F. Thomése

Waardering
Jouw waardering
Succesvol toegevoegd
‘De onderwaterzwemmer’ van P.F. Thomése gaat over de veertienjarige Tin van Heel, die bij de nachtelijke oversteek naar bevrijd gebied in het laatste oorlogsjaar zijn vader kwijtraakt. Een nacht en een dag en een avond blijft de jongen in de uiterwaard waken, turen, zoeken, maar zijn vader komt niet meer boven water. Als dertig jaar later, tijdens een Afrikaanse reis met zijn vrouw, het noodlot opnieuw dreigt, voelt hij dat de tijd gekomen is om alles recht te zetten. ‘De onderwaterzwemmer' is een spannende en aangrijpende roman over de onherstelbaarheid van verlies en schuld. En over redding, die komt wanneer je haar niet verwacht – maar die, onder water, steeds met je is meegezwommen. ‘De onderwaterzwemmer' is bekroond met de lezersjury Fintro Literatuurprijs en stond op de shortlist Libris Literatuur Prijs 2016.

Wat anderen schrijven over dit boek

Door Rob Van Tilborgh

op 16/08/2019

Martin (Tin) Van Heel, geboren in 1930, gaat ’s nachts met zijn vader de rivier oversteken naar een onbezet (of bevrijd) gebied. Hij raakt tijdens het zwemmen zijn vader kwijt. Vader verdwijnt in het water terwijl het zoontje radeloos op de oever van de rivier zit te wachten. Er heerst paniek en ongeloof bij Tin. Je voelt hier echt de reddeloosheid van het kind. Thomése schreef al eerder een boek over verlatingsangst, namelijk ‘Schaduwkind’. Dat gaat over het verdriet bij de dood van zijn baby. Bij de onderwaterzwemmer staat op de voorpagina ‘aan mijn vader Frederik Antonie Thomése (1921 – 1979)’. Thomése schrijft zijn boeken dus vanuit een verlies, om de leegte op te vullen.

De constructie van de onderwaterzwemmer is heel knap. Het boek is opgedeeld in drie hoofdstukken, namelijk de crisismomenten uit het leven van Martin. De eerste fase is tijdens de nadagen van de oorlog waar hij zijn vader verliest. Tijdens het tweede deel gaat hij met zijn vrouw naar Afrika om hun ‘Foster Parents’-kindje, Salif, te gaan bezoeken. Daar wordt de impact van de overtocht, waar hij zijn vader verloor, duidelijk. De derde en laatste levensfase zorgt dan weer voor hulp uit onverwachte hoek. Het mooie hieraan is dat je het hele leven van Martin kent, zonder onrealistische tijdsprongen tijdens het verhaal. Ieder deel kent zijn eigen begin en einde met een chronologisch verloop. Hieraan gekoppeld is ook de schrijfstijl. De kinderlijke poëtische schrijfstijl in het begin verandert naar langere zinnen in het tweede deel. Bij zijn levenseinde is zijn bewoording rustiger, zijn dood komt dichterbij en hij neemt hier ook vrede mee.

Het aanwezige motief is zo subtiel dat enkel de meerwaardezoeker het hier echt kan in vinden. Je ziet een volledig ander perspectief en ik ben daar achter gekomen door naslagwerken over het boek te raadplegen. De grote metafoor is die van elementen; water, aarde, vuur en lucht. Het begint bij de titel en ook het eerste deel van het verhaal, namelijk water. Hij verliest zijn vader door de sterke stroming van het water. Later verliest hij opnieuw een dierbare, namelijk zijn vrouw. Door de drukkende hitte in Afrika verliest ze het bewustzijn en sterft door een zonneslag. Op het einde van zijn leven hangt hij letterlijk in de lucht aangezien hij door een medische aandoening niet meer in staat is om te zitten. Tot slot komt zijn reddende engel hem halen. Hij is van de aarde opgestegen om naar hem te komen en hem terug mee te nemen naar de aarde.

De onderwaterzwemmer is een prachtige roman over schuld en het verwerken van verdriet. We leren dat gebeurtenissen uit onze jeugd een impact kunnen hebben op ons volwassen leven. Die gebeurtenissen vormen ons en zijn bepalend voor ons handelen, of soms zelfs waarom we niet handelen. Dit boek is echt een aanrader voor een meerwaardezoeker, de trage aandachtige lezer. Het boek kent geen snelle pieken en acties, maar rustige gebeurtenissen en diepe dalen. Dit hoofdpersonage is geen winnaar. Integendeel, want zijn leven wordt bepaald door anderen. Ondanks zijn achternaam ‘Van Heel’ wil het leven van Martin geen geheel vormen. Toch vindt hij altijd weer de kracht om uit de put te klimmen en verder te gaan. Kracht die ook Thomése gevonden heeft toen hij diep zat en tot uiting komt in dit meesterwerk.

Lees meer

Door Marc Dilliën

op 15/03/2019

Thomése schrijft in een mooie poëtische taal, stilistisch hoogstaand en mooi geconstrueerd.
Het thema van dit boek is voor mij verlies, maar ook het schuldgevoel van diegene die achterblijft.
Het hoofdpersonage verliest als veertienjarige zijn vader, daarna zijn echtgenote en op het eind van zijn leven, zwaar gewond, vecht hij nog altijd met zijn schuldgevoelens voor die overlijdens.
Zijn kleinzoon komt hem terughalen naar huis en geeft hem een kans om eindelijk in het reine te komen met zijn verleden.
Een boek dat over iets meer gaat dan de waan van elke dag, het overspant een gans leven met de morele worsteling van de mens met zijn verlies en zijn schuldgevoelens.

Lees meer

Door Geert Delanghe

op 20/08/2018

252 pagina's tragiek, waarvan ik ongemakkelijk word. 'verliezen' en 'verloren zijn' wordt tot in seconden gereconstrueerd, onvermijdbaar en allesbepalend.

Boek dat prachtig geschreven is, maar je van de eerste tot de laatste letter met een ongemakkelijk gevoel achterlaat. En laat dat net een reden zijn om het te lezen.

Lees meer

Door Filip De Koninck

op 19/08/2018

Boek met 3 afgescheiden delen met een sterk eerste en laatste stuk

Lees meer

Door Frans Hoes

op 02/08/2018

Wat een prachtig boek! Meeslepend, tragisch én geschreven in een heldere heerlijke taal. Ik ben vanaf nu fan van Thomése!

Lees meer
Schrijf je mening over dit boek. (Je voornaam & achternaam worden getoond)
Geef je waardering:

Uw recensie werd succesvol toegevoegd

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief