De katholieke school

Edoardo Albinati

Fictie

3.5 /5

Gelezen? Geef jouw waardering

Succesvol toegevoegd
Geef je mening

In zijn roman ‘De katholieke school’ beschrijft Edoardo Albinati hoe in het Rome van de jaren zeventig een chique buurt wordt opgeschrikt door een brute verkrachtings- en moordzaak, een van de meest beruchte misdrijven van de eeuw. Enkele ex-leerlingen van een particulier katholiek lyceum blijken de daders. Albinati zat bij hen op school. Veertig jaar lang worstelde hij met de vraag hoe zo’n welgestelde omgeving zulke monsters kon voortbrengen. Voor het antwoord moet hij de spoken uit zijn verleden bezweren: zijn briljante, getroebleerde vriend Arbus en diens mooie zus Leda, de knappe, fanatiek linkse Stefano Jervi, het streng katholieke gezin Rummo, de neofascistische Max, en de favoriete leraar Cosmo met zijn wijze lessen. Wat wilden ze toen van het leven, wat is er van hen geworden, veertig jaar later? En kan Albinati zichzelf zijn eigen jeugdzondes vergeven? Seks, religie, vriendschap, verloren onschuld en geweld: het komt allemaal aan bod in deze grote roman van de Italiaanse twintigste eeuw, een wervelende mengeling van autobiografie, Gesellschaftsroman, essay, true crime en coming of age.

Wat anderen schrijven over dit boek

Dit boek werd geschreven in een tijdspanne van 10 jaar,en dat zal de lezer geweten hebben. Bovendien, bij wijze van uitdaging, las ik dit in het Italiaans; de oorspronkelijke tekst geeft immers best de bedoelingen van de schrijver weer.... 1294 bladzijden, maar niet kunnen achterhalen wat nu de eigenlijke bedoeling van de schrijver is. Hij begint met zich af te zetten tegen het onderwijs door priesters, tegen de godsdienst, tegen de maatschappij, tegen het huwelijk, tegen..... In dat alles kreeg ik meer en meer het onaangename gevoel dat geweld tegen vrouwen, verkrachting en zelfs moord als de norm wordt omschreven en net niet wordt verheerlijkt. Het verhaal gaat dan over in de wellustige beschrijving van misdaden door enkele van zijn klasgenoten begaan, waarna het geheel opnieuw verzandt in een aantal onsamenhangende passages waarvan de volgorde inwisselbaar is en waarvan een groot gedeelte even goed kan weg gelaten worden. In hoever dit allemaal te maken heeft met 'de katholieke school' is niet duidelijk. Het zijn toestanden en situaties die waarschijnlijk in elke school te vinden zijn. Slechts een voorbeeld: de poging van een der klasgenoten om na 40 jaar een klasreunie te organiseren. We worden overspoeld met teksten van mails om tot de conclusie te komen dat de poging mislukt. Wat dit te maken heeft met de beschreven misdaden en de vraag hoe dit zover is kunnen komen is allerminst aangegeven. Dit gedeelte is zelfs helemaal overbodig en irrelevant, even goed als de eindeloze citaten uit de schriftjes van zijn oud leraar Cosmo.
De schrijver beweert dat hij voor dit boekwerk een groot aantal boeken heeft doorworsteld. Als ik zijn stellingnames in een aantal morele, psychologische, filosofische enz. vraagstellingen bekijk heb ik toch sterke twijfels over de aard van het soort lectuur waarop hij zich baseert. Bij gebrek aan een bibliografie is dit uiteraard niet te controleren.
Al met al een overbodig boek dat danig overroepen wordt.

Wat een ambitieuze roman! ‘Essayistische' roman? De verhalende stukjes lezen erg makkelijk, maar de essayistische teksten overheersen. We krijgen beschouwingen over opvoeding, straf, gewoontes bij de bourgeoisie, huwelijk, privacy in de burgerwoning, wreedheid, biecht, de tristesse van de kindertijd, adolescentie, genderproblematiek, verkrachting, moord, religie, schuld, macho’s, seksualiteit, fascisme, communisme, moeders, zussen, geweld, psyche van moordenaars, verkrachters en mannen in het algemeen … De anekdotische en autobiografische stukjes maken de tekst wat luchtiger, maar soms moet je er lang op wachten. Wie het boek kocht om alles te vernemen over de verkrachtings- en moordzaak in Circeo, moet geduld hebben tot je op p. 545 een 15-tal pagina’s over de zaak krijgt. Daarna moet je weer wachten tot ongeveer p. 900 om opnieuw dichter bij de zaak te komen. Was de moordzaak slechts een aanleiding om een beeld te kunnen schetsen van het Quartiere Trieste in Rome van de jaren ’70?
We krijgen vooral heel veel stellingen over allerlei onderwerpen; we worden overladen met uitspraken over alles. Moeten we ze voor waar aannemen? Op p. 1002 zegt de auteur dat hij ‘meters boeken en een overdaad aan waargebeurde zaken gelezen’ heeft om het boek te kunnen schrijven, maar we krijgen slechts zelden vermelding van bronnen. En waarom krijgen we op het einde nog eens ruim 70 pp. bedenkingen uit de notitieboekjes van Cosmo, ‘het verlichte genie dat ging lesgeven op een school van paters’ (p. 1386). De bronnen van Cosmo’s citaten noteert de auteur dan wel.
Bovendien relativeert de auteur zijn eigen werk. Op p. 600: “Luistert u nog naar me? Ja? Of bent u moe? Wilt u het boek wegleggen en gaan slapen, het teruggeven aan degene die het u cadeau heeft gedaan, het geld terugvragen aan de boekhandelaar?” [–] “Het is misschien een idee om een paar hoofdstukken over te slaan en direct door te gaan naar deel vijf …” (= p. 661). Op p. 1002 raadt de auteur u aan een vluchtige blik te werpen op enkele van de volgende hoofdstukken en dan kunt u “vervolgens snel doorgaan naar deel acht van dit boek”. (= p. 1161!) Wie een mening wil hebben over het boek, leest echter door tot het einde. Vreemd is toch dat de auteur zegt dat de lezer het interessante hoofdstuk met het artikel over de lessen in de Extra Beveiligde Inrichting best kan overslaan, terwijl dat nauwelijks 8 pp. is.
Voor wie interesse heeft voor Italiaanse cultuur is het boek zeker een must, maar wie het boek koopt op basis van de titel en van de flaptekst, voelt zich wellicht bedrogen. Geen spannende thriller, maar veel pagina’s beschouwende literatuur, veel passages die best ook wat korter hadden gekund. Voor de italofiel die tot het einde doorleest een fascinerend tijdsbeeld, maar voor veel lezers die een spannend verhaal verwachten wellicht een boek dat nog lang ongelezen of half gelezen in de boekenkast blijft staan.

"In der Beschränkung zeigt Sich den Meister" is hier nvt! 1481 blz! Het gaat dan ook over veel meer dan over de katholieke school. Danig veel, dat de auteur op plaatsen de lezer dan ook uitnodigt een paar hoofdstukken over te slaan (!). Wat ik (jammer genoeg) niet deed, want wilde de beker helemaal ledigen. Mijn oordeel over dit boek is zeer confuus: er zijn geniale passages in, zoals bijvoorbeeld de beschrijving van een bourgeois, maar ook uitgerafelde peroraties over bv verkrachting dat ik zelfs de indruk kreeg dat de auteur er zich met pervers genoegen in ging wentelen. Wat de auteur wil aantonen weet ik niet, tenzij allicht dat een katholieke school geen garantie is op een deugdelijk leven. Alsof dat al niet geweten was! Mijn grootste verwijt is dat hij "het katholieke" van de "school" omzeggens niet aan bod laat komen. Anderen verwijten de auteur dat meisjes, vrouwen, niet naar hun mening wordt gevraagd, maar daar geeft Albinati zelf een antwoord op: het gaat hier over de houding van die jongeren tegenover vrouwen. Meisjes zijn het lijdend voorwerp, niet het onderwerp. (slik!) Wat is dan wel het onderwerp? Een rits zaken, zoals hierboven in de inleidende tekst over het boek wordt uiteengezet. Het autobiografisch element lijkt mij het belangrijkste, namelijk niet enkel hoe hij die verschrikkelijke moord - begaan door mensen in zijn omgeving - plaatst, maar ook hoe hij zich toen gedroeg - als mooiste, na geniale Arbus verstandigste van de klas, sexy bedatleet, ietwat vlakke carrière - op die katholieke school vol rijkeluizoontjes. In elk geval had het allemaal met veel minder woorden gekund.

Schrijf je mening over dit boek

Uw recensie werd succesvol toegevoegd

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?
Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Inschrijven nieuwsbrief

Meld je aan om verder te gaan!