Bezonken rood

Jeroen Brouwers

Fictie

4.5 /5

Gelezen? Geef jouw waardering

Succesvol toegevoegd
'Een prachtig, verschrikkelijk en aangrijpend boek.' - Trouw

'Een boek dat de lezer op geen enkele manier onberoerd kan laten.' - Het Parool

'Eén lang hartstochtelijk, schokkend eerbetoon aan zijn moeder.' - de Volkskrant

'Dit is wat Brouwers in Bezonken rood is gelukt: schrijven over het vergankelijke op een onvergankelijke manier.' - Vrij Nederland

'Een hoogst poëtisch boek. Bezonken rood is een werk van loutering waarin we Brouwers zien opstaan uit de levende dood.' - The New York Times Book Review

'Bezonken rood was mijn eerste kennismaking met zijn werk. Na minstens twintig jaar zijn verschillende scènes me gedetailleerd bijgebleven, alsook de impact ervan. Dat lijkt me veelzeggend genoeg.' - Annelies Verbeke

Wat anderen schrijven over dit boek

Jeroen Brouwers vertelt in zijn boek ‘Bezonken Rood’ over de mensonwaardige ervaringen die hij als kind meegemaakt en gezien heeft in het Jappenkamp Tjideng op Java tijdens WO II. Hij was toen amper vier jaar oud. Hij heeft dit boek geschreven 40 jaar na de gebeurtenissen, toen zijn moeder overleden is.
Jeroen Brouwers is in 1940, bij het uitbreken van WO II geboren in Jakarta. In 1942 werd zijn vader overgebracht naar een krijgsgevangenkamp. Jeroen, zijn moeder, zijn zusje en oma worden opgesloten in het Jappenkamp in Tjideng. Hij vertelt over het leven, hoe ze stierven, de honger en de mishandelingen. Voor mij zijn deze gruwelheden bijna ongeloofwaardig en choquerend. Zo werden ze gedwongen urenlang kikkers te imiteren onder de volle zon.
Jeroen Brouwer schrijft ook dat hij alles al wist omtrent de dood voordat hij kon lezen. Dit vind ik heel confronterend. “Ik zag iedere dag dode mevrouwen: ze stuikten door hun benen tijdens de langdurige appèls in de hamerende hitte op het koempoelanplein, ze vielen voorover of achterover of opzij tijdens de corveedienst, ze stonden niet meer op als het ’s morgens licht werd. Wie dood was, werd in een rieten mat gerold en op een handkar weggereden. De letterlijkheid van de betekenis van het woord ‘doodgewoon’.”
Zijn zus moest eigenlijk zijn grootmoeder in leven houden door haar om de zoveel tijd lepels pap te voeren. Zij lag op het aanrecht en dat zij wel degelijk nog leefde zagen zijn zus en hij aan het bewegen van haar duim waarmee ze kraal na kraal door haar hand liet schuiven, Weesgegroet na Weesgegroet. Het moet verschrikkelijk zijn om je oma daar zo te zien liggen wetende dat zij stervende is en niks kan doen. Je zou denken dat het fictie is maar helaas is het autobiografisch. Ze leefden eigenlijk van uur tot uur en ten slotte van minuut tot minuut.
Bezonken Rood vertelt ook over de merkwaardige moeder-zoon relatie. Jeroen Brouwers voelt zich door zijn moeder verraden als hij wordt uitgeleverd aan een kloosterling op een pensionaat. “Ik begrijp het principiële verschil niet tussen een Japanse kampbewaker en zo’n kloosterling. Toen is het traliewerk ontstaan tussen mij en haar. Ze was in mijn leven zoals de wind: soms aanrakend, maar overigens niet aanwezig.” Dit vind ik het meest droevige in dit verhaal. Na de oorlog wil je toch gewoon terug met z’n allen samen een nieuw leven opbouwen. Je wil toch als kind bij je ouders wonen en niet in de steek gelaten worden. Dan wil je toch je echte moeder terug van voor het kamp. Zijn liefde voor zijn moeder gaat verloren. “Al dat afscheid nemen is er de oorzaak van geworden dat mijn moeder en ik ten slotte voorgoed verkeerd verbonden raakten.” Toen ze stierf heeft hij ook haar begrafenis niet bijgewoond. De herinneringen zitten bezonken, klaar om nooit meer naar boven te komen. Tot zijn moeder sterft.
Bezonken Rood is een aangrijpend verhaal om te lezen. Dit verhaal laat je zien hoe de oorlog de mensen kan veranderen. Het is een heel persoonlijk verhaal, maar hij schrijft dit verhaal eigenlijk om te overleven. “Mijn moeder was de mooiste moeder, om dat moment hield ik op om van haar te houden.”

Het boek Bezonken Rood was een heel schokkend boek. Jeroen Brouwers heeft in het boek zeer mooi en gedetailleerd verteld hoe het er in het Jappenkamp Tjideng aan toeging. De manier waarop Brouwers beschrijft hoe hij, zijn moeder, zijn zus en zijn oma in het Jappenkamp gevangen zaten was heel aangrijpend. De verschrikkelijke gebeurtenissen zoals moorden en verkrachtingen die hij in het boek beschrijft, zijn heel triest. Het gebruik van metaforen en gezegden, zorgde voor een mooie schrijfstijl. Deze schrijfstijl was op sommige momenten wel wat moeilijk om te begrijpen. Maar ondanks dit, heb ik me met plezier laten meeslepen in zijn verhaal.

Het boek Bezonken Rood van Jeroen Brouwers is een aangrijpend boek dat je meteen uit wil lezen. Ik vond het thema van het boek interessant want ik wist zelf nog niet veel over de jappenkampen. De gruwelijke situaties die hij gedetailleerd beschrijft zoals verkrachtingen en moorden doen je letterlijk rillen. Het boek verspringt voortdurend van het verleden naar het heden waardoor ik de draad verschillende keren kwijt geraakte. Brouwers maakt veel gebruik van metaforen en gezegden waardoor ik soms het boek niet begreep. Verder leer je zijn koele persoonlijkheid kennen zo gaf hij bijvoorbeeld geen traan toen zijn moeder stierf. Je komt ook te weten dat door de jappenkampen Brouwers geen goede relatie meer heeft met zijn moeder. Dit boek is een echte aanrader.

Bezonken rood is een heel aangrijpend boek. Zelfs ik, die nooit vrijwillig lees, heb me met plezier laten meeslepen in het verhaal. Het is een echte aanrader voor mensen die zich willen inleven in het oorlogsleed van de gevangen vrouwen en kinderen in de Jappenkampen.

Zo ongelooflijk goed! Kan iemand iets beters schrijven? Zelf schrijf ik graag en veel maar na dit boek heb ik maanden geen letter op papier gezet. Wat doen mijn letters er dan nog toe? Ondertussen ben ik daar gelukkig over en koester ik mijn herinneringen aan het lezen van dit mooie boek.

Uw recensie werd succesvol toegevoegd

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?
Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Inschrijven nieuwsbrief

Meld je aan om verder te gaan!