Trofee

Door GAEA SCHOETERS

Waardering
Jouw waardering
Succesvol toegevoegd
Hunter White leeft voor de jacht op groot wild: in die ultieme krachtmeting met de natuur voelt hij dat hij leeft. Maar als hij naar Afrika vertrekt om een neushoorn te schieten, de laatste van de big five die hem nog ontbreekt, geeft het lot de jacht een andere wending. Zijn droom verandert algauw in een nachtmerrie die hem steeds dichter bij de duisternis in zijn eigen hart brengt. Is er nog een weg terug?

Trofee is een ode aan de wilde natuur en een scherpe kritiek op onze omgang met Afrika.

Wat anderen schrijven over dit boek

Door Nathalie Brouwers

op 12/06/2021

Wat een gruwelijk goed boek!

Als er één boek me al heeft overdonderd dit jaar, is het Trofee van Gaea Schoeters wel. De aankondiging van een digitale leesclub waarop de schrijfster aanwezig zou zijn, en talrijke lovende recensies maakten me er erg nieuwsgierig naar. Het is waarschijnlijk het eerste boek dat ik las waarin ethische kwesties over de jacht op wilde dieren voorkomen.

Hunter White is de typische Amerikaanse witte jager die leeft voor de trofeejacht op zeldzame wilde dieren. Zijn naam is niet toevallig gekozen. Schoeters leidde de naam af van een zekere J.A. Hunter, een Schotse jager die talrijke jachtsafari’s leidde van begin 1900 tot de jaren 50 van de vorige eeuw in Afrika, en daar een aantal boeken over heeft geschreven. Die ‘koloniale jachtliteratuur’ is doordrongen van het toen gangbare romantische en exotische – en paternalistische – ideaal van het Afrikaanse continent, en ook Hunter White gaat hier nog helemaal in mee. De natuur waarin hij rondloopt ziet hij als het echte Afrika. Hij is ervan overtuigd dat hij een eerlijk gevecht zal aangaan met de door hem gewenste prooi, ook al wordt hij begeleid door een heel team helpers.

Hunter White is er als Wall Street-makelaar van overtuigd dat pas als een zaak iets waard is, het ook beschermd zal worden. Volgens hem brengt de commerciële jacht net geld in het laatje om aan natuurbehoud te kunnen doen en de lokale bevolking ertoe aan te zetten het stropen tegen te houden. Het offeren van één individu zou het voortbestaan van de soort kunnen redden. Hij heeft een licentie gekocht om in een niet nader bepaald land in het zuiden van Afrika op de laatste die hij nog mist van de Big Five, de zwarte neushoorn, te gaan jagen. Maar oh wee, Schoeters trekt dit principe in dit boek tot in het uiterste door, en dat doet vanaf het tweede deel wat met het hoofdpersonage evenals met de geest van de lezer. Een echte mindfuck!

In het begin lijkt alles veel eenvoudiger dan het is. Gaea Schoeters brengt empathie op voor haar hoofdpersoon maar geen medelijden. De jagende witte man wordt naarmate het verhaal vordert, gedwongen om verder na te denken over zijn daden. De ethische dilemma’s die op hem afkomen zijn al even onbedwingbaar als de moeilijk te doordringen savanne. Het verhaal wordt razend spannend en Hunter neemt grotere en grotere risico’s. De geweldig goed beschreven jacht- en natuurscènes zijn krachtig en getuigen van de voorafgaande diepgravende research. Het is een bloedstollend en hypnotisch verhaal dat je moeiteloos in één ruk tot het einde kan lezen, ook al besef je wel al dat dit niet goed gaat aflopen. Daarnaast gaat de ethische thematiek ook in zijn geheel op voor onze nog steeds wijdverspreide omgang met het Afrikaanse continent, dat nog steeds ongebreideld en gewelddadig ontgonnen en ontdaan wordt van zijn natuurlijke hulpbronnen die ten goede komen van het wereldwijde consumentisme. De westerse bril op het continent verkleurt de bittere realiteit.

Dit boek heeft door de plot zijn plaats op de shortlist van de voor het genre belangrijke VN Thriller-en Detectivegids dik verdiend, maar hoort eveneens bij de romans die de grote vragen niet schuwen. Geweldig en adembenemend.

Lees meer

Door Gerrit Janssens

op 14/12/2020

Hunter White is de ultieme witte alfaman. Hij neemt wat hem toekomt. Hij staat boven de medemens, boven de natuur, hij staat aan de top van de voedselpyramide, waant zichzelf erbuiten.

Stinkend rijk als hij is, is geen prijs hem te veel, en nog vaker is hij gewend de prijs niet te betalen. Hunter White heeft moraliteit voor een evolutionair-kapitalistische logica verruild. De amoraliteit van de Londense City.

De vergelijking met Trumpisme en rechts Amerikaans conservatisme is verleidelijk, maar daarvoor is White te intelligent, te veel voelende mens ook, en de schets van zijn persoonlijkheid en drijfveren te genuanceerd.

Zo is hij geboren jager, groeide op in een geslacht van jagers. Maar hanteert daar een strikte, klassieke ethiek. Het gevecht tussen mens en dier moet eerlijk verlopen, zonder omheiningen, helikopters of verdovingen. Eén schot moet dodelijk zijn.

White zoekt gevaar op, schijnbaar volgens de wetten van de natuur. Zit daar een doodswens verborgen, de hunkering naar zijn vader die stierf in in een banaal jachtongeval?

‘Trofee’ van Gaea Schoeters zet aan wanneer White voor de laatste van zijn big five gaat, een jacht die niet loopt zoals verwacht.

In een Faustiaanse deal met vriend en opzichter Van Heeren ruilt hij daarom zijn oorspronkelijke trofee voor een jacht op de big six, die verkocht wordt als mens- en natuurbehoud. Ze werkt de wereld nu eenmaal, ook al vind je dat niet leuk.

‘Realisme’ is zo’n woord dat me te binnen schiet, graag gebruikt door politiek rechts om ‘naïeve’ voorstellen af te schieten die de status quo of hun achterban bedreigen. Gelukkig wordt Trofee nooit zo openlijk politiek.

Die trade off, echter, zet White’s afdaling in.

Verwijzingen naar Heart of Darkness en Apocalypse Now zijn niet ver weg en dat is passend, want de vertelling wordt even intens, waanzinnig en broeierig.

Zo confronteert het boek ons met onze Westerse trofeejacht, de prijs van ons winstbejag, ons realisme, onze wet van de rijkste, ten koste van mensen, ten koste van Afrika.

Het zet ons op de plek waar we horen: in de natuur, in onze context, waar we de gevolgen van onze keuzen dragen, of dat nu door pech is, domheid of wraak.

Maar het hoofdthema voor mij is ontheemding; niet alleen van de plek waar je vandaan komt, maar ook van wat je mens maakt, je hart. Dat wordt prachtig ingeleid en afgerond door de figuur die als een schil om de vertelling heen zit. Die wordt heen en weer geslingerd tussen Amerika, Het Beloofde Land, en thuis, waar je bent geworteld.

‘Trofee’ is poëtisch, dan weer snoeihard; actueel en dan weer mythisch. Zwartwit slaat om in nuance om dan weer scherpe contrasten te tekenen. Een weergaloze vertelling met scènes die nog lang blijven nawerken.

Hoog tijd dat literair Vlaanderen dat ook ziet. In Nederland zijn ze al wat verder, gelukkig.

Lees meer
Schrijf je mening over dit boek. (Je voornaam & achternaam worden getoond)
Geef je waardering:

Uw recensie werd succesvol toegevoegd

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief