De ondraaglijke lichtheid van het bestaan

Milan Kundera

Fictie

4 /5

Gelezen? Geef jouw waardering

Succesvol toegevoegd
Tomas, de lichtheid. Tereza, de zwaarte. Sabina, het verraad. Franz, de droom. Vier personages, vier manieren om in de wereld te staan, en het verhaal van hun botsing. Tomas ontmoet Tereza en trouwt met haar, maar kan zijn hang naar losse relaties niet opgeven. Sabina is zijn favoriete minnares: ook zij wil zich niet binden. Wanneer Franz, haar nieuwe geliefde, zijn vrouw voor haar in de steek wil laten, verdwijnt ze dan ook uit zijn leven. Hij zet zijn Grote Mars voort, terwijl Tereza en Tomas alsnog beleven wat onmogelijk leek: een idylle.

Wat anderen schrijven over dit boek

Ontluisterend en verbeeldend, verhelderend en verwarrend, fel en verbeten en gebeten, schaamteloos, opwindend … en vooral tijdsloos … Een weergaloos prachtig boek. Inhoud en stijl vloeien rimpelloos samen, en het mooiste bewijs daarvan is de titel: “De ondraaglijke lichtheid van het bestaan”… Nee, nogmaals, trager deze keer, proef hem, smaak hem: “De on-draag-lijke licht-heid van het be-staan”.

Kundera plaatst intrigerende personages in een prachtig decor: Praag (toen nog niet platgelopen onder schuifelende toeristenvoeten). Er speelt zich een liefdesgeschiedenis af tussen Tomas, Theresa, Sabina (en Franz), terwijl Praag zich het hoofd opricht en vervolgens platgewalst wordt. Maar “de ondraaglijke lichtheid”  is meer…  Het gaat over tegenstellingen, confrontaties tussen totalitaire kitsch en echtheid, toeval en lot, zwaarte en lichtheid, schuld en onwetendheid. Kundera is een meester in het verwoorden van onrust, aantrekkingskracht, angst, wanhoop, ontreddering, twijfel, overgave, macht en onmacht … Daarvoor beroept hij zich op een heerlijke beeldspraak (“Niet de noodzaak, maar het toeval is vol betovering. Om liefde onvergetelijk te maken, moeten vanaf het eerste ogenblik toevalligheden naar haar toe vliegen als vogels naar de schouders van Franciscus van Assisi.”), en een hilarisch tragische stijl (denk maar aan de – net niet – memorabele mars naar Cambodja, waarbij hij pretentieloos de draak steekt met allerhande wannabe artiesten, krampachtig hengelend naar aandacht.)

Kundera begrijpt als geen ander de kunst om zelfs de meest kritische lezer zodanig mee te slepen, dat deze onbewust, als een gewillig tam schaap met open mond en knikkend hoofd, alles voor waar aanneemt wat de meester schrijft. Kundera wéét dat, en speelt dat ook uit door de boekdelen telkens te vertellen vanuit een ander personage. Net dáárom is hij geen gevaarlijke populist, omdat hij de lezer bij ieder hoofdstuk opnieuw confronteert met zijn slaafse, bijna dronken vervoering (bv. bij het woordenboek van onbegrepen woorden, waarbij hij interpretaties op gelijke hoogte met elkaar plaatst).
 
Ik ben als een blok gevallen zowel voor de inhoud (Praagse Lente, lastige liefdesverhoudingen en intens liefhebben, het evenwicht zoekend tussen zwaarte en lichtheid, kitsch en echtheid, toeval en lot, zwijgen en het hoofd bieden) als voor de stijl (hilarisch-tragisch en de weergaloze beeldspraak).

Ik las het voor het eerst in het vijfde middelbaar, toen ik 17 jaar was, en greep er sindsdien met tussenpozen van enkele jaren nog naar terug. De taal, de symbolen en de personages hebben zich genesteld in mijn ziel. Wanneer ik met een boek onder mijn arm loop, wanneer ik een bolhoed over een spiegel zie hangen, wanneer ik iemand "het tegengestelde van kitsch" hoor zeggen, wanneer ik een nieuwe episode in het ‘watch-me’ propagandacircus en selfietheater zie verschijnen … denk ik aan de ondraaglijke lichtheid ...
 
Daarom allemaal … En om zo veel meer.
 
De ondraaglijke lichtheid van het bestaan

Boek dat je na 25 jaar herleest en nog geweldig vindt!

kiezen is verliezen.... of toch niet!

Mijn favoriete boek 😊

Een schitterend boek over hoe mensen met mensen om gaan waardoor je vanzelf voor jezelf ook tot die vraag komt.

Uw recensie werd succesvol toegevoegd

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?
Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Inschrijven nieuwsbrief

Meld je aan om verder te gaan!