De opgang

Door Stefan Hertmans

Waardering
Jouw waardering
Succesvol toegevoegd
In de zomer van 1979 trok een huis in het Gentse Patershol de aandacht van Stefan Hertmans. De blauweregen hing bestoft neer, maar de geur trof hem diep en bracht hem terug naar zijn kinderjaren. Hij kocht het pand in een opwelling. Pas nadat hij het twintig jaar later had verkocht werd hij geconfronteerd met wat er zich tijdens de oorlog had afgespeeld. Verbijsterend was de ontdekking dat de vroegere bewoner een ss’er was. ‘Het is onbegrijpelijk,’ schrijft Hertmans, ‘dat alles wat ik toen al had kunnen weten of tenminste toch vermoeden, zo gedachteloos aan mij voorbij had kunnen gaan.’ Langzaam komt de man die hij wil leren begrijpen in beeld, alsook zijn Nederlandse, pacifistische echtgenote en hun kinderen, van wie de oudste zoon een vooraanstaand Vlaams intellectueel zou worden. Hertmans spreekt met nabestaanden, raadpleegt archieven, vindt intieme documenten. In zijn herinnering loopt hij weer door alle kamers die hij zo lang heeft bewoond. In De opgang komt de lezer huiveringwekkend dicht bij een politiek drama, dat ook een huwelijksdrama was. Opnieuw blijkt Hertmans verbonden met een verhaal dat aan belangrijke historische gebeurtenissen raakt. Opnieuw brengt het zijn verbeelding en pen op briljante wijze in beweging.

Wat anderen schrijven over dit boek

Door Daniel Vanrysselberghe

op 01/02/2021

Een prachtig boek, een evenknie van "Oorlog en Terpentijn". ook in dit boek krijgen we een menselijk verhaal tegen de achtergrond van bezetting en oorlog. Ook hier bepalen de omstandigheden of een relatie standhoudt of niet. Bovendien een goed doordachte opbouw met voortdurende wisseling van nu, eind jaren '70 en de oorlogsperiode. Ik heb dit met heel veel plezier gelezen.

Lees meer

Door Jeanne Tielen

op 11/01/2021

Een goed boek over collaboratie en de gevolgen voor de ganse familie ook jaren na de feiten. Eigenlijk blijft het levenslang nasluimeren bij de nabestaanden.

Lees meer

Door Ghis Reyniers

op 04/01/2021

Mooi boek in een prachttaal eigen aan Stefan Hertmans. Een reis door het Patershol in Gent ten tijde van de tweede wereldoorlog en via de notaris bij de aankoop van het huis door de auteur enkele decennia later. Alsof de muren konden spreken. Knap opzoekingswerk van de auteur naar de antecedenten van de bewoners van 'zijn' huis. Aanrader!

Lees meer

Door André Oyen

op 20/12/2020

Het was in het eerste jaar van het nieuwe millennium dat ik een boek in handen kreeg waaruit ik begreep dat ik twintig jaar in het huis van een voormalige SS-man had gewoond.’
Stefan Hertmans (1951) won het hart van een groot lezerspubliek, dat zich tot ver over de landsgrenzen uitstrekt, met romans als Naar Merelbeke (1995) en ook met zijn talloze gedichten en essays. Sinds het publieke succes van zijn roman Oorlog en terpentijn uit 2013, waarmee hij de AKO literatuurprijs won,en Met De Bekeerlinge, een zeer mooi en verrassend actueel boek lijkt vooral de waardering in eigen land voor zijn eigen schrijfsels toegenomen. En nu is er De opgang.
In de zomer van 1979 trok een huis in het Gentse Patershol de aandacht van Stefan Hertmans. Hij kocht het pand en pas nadat hij het twintig jaar later had verkocht werd hij geconfronteerd met wat er zich tijdens de oorlog had afgespeeld. Bij zijn onderzoek rond de geschiedenis van het huis in het Patershol en de mensen die er geleefd hebben voor hij er zelf zijn intrek nam, is Hertmans intens gaan napluizen wat zijn personages moet hebben gedreven. Hij heeft de memoires van zoon Adriaan gelezen, hij heeft het antwoord erop van zus Letta gelezen (haar boek: ‘Dochters van een fantastische moeder’), hij heeft de dagboeken van Mientje en die van Willems minnares Griet gelezen, hij is gaan praten met de nog levende zussen Letta en Suzy, hij heeft de archieven geraadpleegd, hij heeft plaatsen bezocht waar een deel van de actie zich heeft afgespeeld
Uiteraard heeft persoonlijke bedenkingen bij dit alles en die formuleert hij op een hoogst persoonlijke manier.
De opgang is vooral het relaas over de familie Verhulst voor, tijdens en na de oorlog. Willem Verhulst groeit op in Berchem bij Antwerpen, waar zijn vader diamantslijper is. Als vierjarige krijgt Willem een stuip, waardoor hij voor de rest van zijn leven aan één oog blind is. Hij krijgt angstaanvallen en wordt aanvankelijk gepest, maar later draait de rollen om en wordt zelf een pester en geducht straatvechter. Zijn opleiding op de Tuinbouwschool maakt hij niet af. Hij spijbelt en zet zich af tegen de Franstaligen. Zij herinneren hem aan zijn vreselijke schooltijd. Dat wordt zijn eerste stap op het pad naar het Vaams nationalisme. Maar hij wordt verliefd op de Duits-joodse Elsa Meissner de vrouw van een bakker.
Zijn Groot-Germaanse sympathieën steekt Willem niet onder stoelen of banken. Hij voelt zich gedwongen te vluchten naar Nederland, Elsa gaat met hem mee. Ze trouwen, maar al gauw wordt Elsa ziek en zij overlijdt daar. Inmiddels heeft Willem Mientje ontmoet in Zevenaar en een jaar later trouwt hij met haar. Ze krijgen drie kinderen en gaan in het Patershol in Gent wonen. Op een niet-veroordelende wijze vertelt De Opgang hoe de collaborerende Vlaming Verhulst in de jaren 30 en 40 van de vorige eeuw zichzelf en zijn gezin in moeilijke papieren brengt. Opvallend is de periode na Wereldoorlog II waarin Willem en sympathisanten uit zijn entourage niet tot inkeer zijn gekomen. Het extreemrechtse gedachtengoed is helaas nog altijd aanwezig zoals uit actuele nieuwsfeiten blijkt.
Hertmans is geen moraalridder, hij observeert en analyseert tijdperken en hun volgers en hij doet dat op een uiterst literaire manier.

Lees meer

Door Mariejeanne Van Steen

op 06/12/2020

Samen met de schrijver, en een notaris,gaan we in tussenpozen in het boek,op verkenning, in het huis,in Gent in de buurt van het Patershol. Een blauwe regen,aan de muur,trekt zijn aandacht.
Een huis,welke hij zal bewonen,en pas later zal hij zijn vroegere bewoners ontdekken.
Zo worden we teruggespoeld naar zijn vroegere bewoners.
Een bewogen familiegeschiedenis,verweven met de geschiedenis , in de tijd,en oa de tweede wereldoorlog ,zet hun levens op scherp.
De keuze van de vader,zal zijn gezin,op de proef stellen,en nog lang nazinderen.
Mensen van bij ons, in een tijd die een spiegel voorhoudt.
Levendig,neergeschreven,in de mooie stijl van Stefan Hertmans.
Kleine zwart wit foto's,maken het boek nog concreter.
Plekje in mijn boekenkast. Aanrader.

Lees meer
Schrijf je mening over dit boek. (Je voornaam & achternaam worden getoond)
Geef je waardering:

Uw recensie werd succesvol toegevoegd

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief