De moord op Commendatore- Deel 2

Door Haruki Murakami

Waardering
Jouw waardering
Succesvol toegevoegd
In ‘De moord op Commendatore’ van Haruki Murakami had een portretschilder gehoopt tot rust te komen en zijn inspiratie terug te vinden in het huis van de beroemde schilder Tomohiko Amada. Maar in plaats daarvan is hij een wereld vol raadselen in gezogen. Het geluid van een bel houdt hem ’s nachts wakker, er gaat een mysterieuze kracht uit van een holte in het bos, voorwerpen in het huis worden door een onzichtbare hand verplaatst. Het schilderij ‘De moord op Commendatore’ lijkt de sleutel te bevatten. Maar eerst moet de portretschilder meer over de schepper Amada te weten komen. Wat speelde zich precies af in diens studentenjaren in Wenen, eind jaren dertig? Ondertussen boekt de verteller eindelijk weer eens vooruitgang aan een portret, ditmaal van een dertienjarig meisje. Totdat zij spoorloos verdwijnt, en hij de opdracht krijgt om haar te redden. ‘Een roman die je bij de lurven grijpt.’ **** – ‘de Volkskrant’

Wat anderen schrijven over dit boek

Door mileen janssens

op 09/08/2018

Kijken naar het portret en erdoor bekeken worden is al eeuwen een terugkerend thema in de literaire wereld: wie kijkt naar wie? Herkenning en gevoel van bevreemding: komen we er zonder brokken vanaf, of worden we opgeslokt door het beeld? “Ongemakkelijk, beangstigend is het wanneer men iets waarmee men slechts als een fantasie vertrouwd was in het echt tegenkomt: de dubbelganger van zichzelf of van een overledene, het déjà vu of het verdrongene dat zich in de werkelijkheid voordoet.” (Stroeken, H. Psychoanalytisch woordenboek - unheimlich)
Murakami voegt zijn roman toe aan de lijst boeken die de Unheimlichkeit door de verdubbeling in het portret als thema hebben: The portrait of Dorian Gray van Oscar Wilde, Het portret van Gogol, de verdubbelingen in de romans van Witold Grombowicz, If I Were You van Julian Green. Blijft de hoofdpersoon intact? Prachtig boek voor wie van onzekerheid en doolhoven houdt.

Lees meer

Door Jan Stevens

op 11/05/2018

Een nieuwe Murakami schept altijd verwachtingen, kan ook niet anders. Een preview...Ik ben nog niet halfweg en ik weet nu al dat de spijt groot zal zijn als dit uit is.

Deel 1: Een idea verschijnt
Alles start met een proloog die de je onmiddellijk scherp zet. Een portretschilder ontwaakt uit een middagdutje en de ‘de man zonder gezicht’ zat voor hem. “ Ik kom voor het portret dat je van me zou maken,” hoorde de portretschilder toen die echt wakker was. Het plastic pinguïnpopje dat de man zonder gezicht had gekregen als onderpand kreeg hij terug. Het moest zijn dierbaren beschermen maar eerst moest dat portret af. Helaas, de man zonder gezicht vertrok terug en nam het mascotte-popje mee. Het portret lukte niet. Misschien zou hij ooit in staat zijn om dit portret te maken net zoals die ene kunstschilder het gelukt was om “De moord op Commendatore,” te voltooien. Na deze verbijsterende proloog kom je terecht in het leven van een bekende portretschilder wiens leven overhoop gehaald wordt doordat zijn huwelijk spaak loopt. Maar het zou Marakami niet zijn om dit alles al onmiddellijk een perspectief te geven naar de toekomst. Hij laat je heen en weer slingeren tussen tijden met een souplesse waardoor dit alles doodnormaal lijkt. Je belandt in een soort van roadmovie gemaakt door een man die zijn ambacht, het portretschilderen loslaat om te ontsnappen uit de beknelling die volgt op deze gebeurtenis. Uiteindelijk belandt hij op een berg in een huis van een demente kunstschilder Tomohiko Amada die opgenomen is in een zorgcentrum. Daar bouwt hij een eenzaam bestaan op. Een periode met een prachtig uitzicht, een schitterend atelier, een opera-collectie maar geplaagd door een painter’s block. Het is daar dat hij het schilderij van de demente kunstschilder dat in de proloog ter sprake komt ontdekt. En er biedt zich uiteindelijk toch een nieuwe klant aan die voor veel geld nog een portretschilderij wil laten maken, niettegenstaande de portretschilder die niet meer wou. Ik voel dat er nu iets zal ontploffen maar weet nog niet wat…
Na een tweede lange leesbeurt:
Na terug een groot deel gelezen te hebben ervaar ik hoe langer hoe meer dat dit boek opgedeeld is en een aantal grotere delen. Die ik blijkbaar ‘Murakamiaans,’ onbewust aanvoel. Na zijn vlucht naar de berg in Odowara, ergens halfweg Japan waar hij de opdracht van Menshiki zijn buurman aanvaardt starten een reeks bizarre gebeurtenissen. Tussen een prachtige beschreven evolutie van dat schildersproces komen de schilder én de opdrachtgever Menshiki nader tot elkaar. Het is fabelachtig hoe Murakami erin slaagt om je doorheen de schildersogen naar een doek te laten kijken, ik werd er licht van in mijn hoofd. Voorheen schilderde hij ooit portretten van levende modellen maar Minshiki wil kost wat kost ook poseren. Zij leggen tijdens dat poseren meer en meer hun ziel bloot voor elkaar.
Je voelt echter dat dit niet evenwaardig gebeurt. Terwijl je de portretschilder beter en beter leert kennen wordt Minshiki alsmaar raadselachtiger. Het is ook hij die erop aanstuurt om op zoek te gaan naar de oorzaak van een raadselachtig geklingel dat steeds op een exact tijdstip midden in de nacht uit het achterliggend bos opstijgt. Japanse mystiek komt bovendrijven en dit stuk laat je daadwerkelijk op het puntje van je stoel zitten. En dan terwijl de spanning in korte golven daadkrachtig toeslaat word je door het dagritme dat de auteur aanhoudt eenvoudig teruggebracht naar de dagdagelijkse bezigheden, het een al banaler dan het andere maar geloof me het heeft allemaal een reden. De portretschilder is menselijk geschetst met zijn noden, driften en emoties. Minshiki geeft daarentegen heel weinig prijs. En de pinguinmascotte uit de proloog? Nog niet tegengekomen. Komt nog denk eens het portret tijdens een aankomend intiem diner in de thuishaven van de opdrachtgever zal ingewijd worden. Benieuwd…

Dat Murakami zijn tijd neemt om dit verhaal op te bouwen is een understatement. Dit eerste deel is nu uit en eerlijk? Je staat als lezer nog nergens. Los van het leesgenot blijf je na het uitlezen van: “ De moord op de commendatore,” op je leeshonger zitten. Het is duidelijk niet af. Nadat de portretschilder op diner wordt uitgenodigd door Minshiki breekt er een nieuw derde deel aan in dit verhaal. Minshiki legt stilletjes zijn ziel bloot tijdens dat diner, waar ze trouwens niet alleen zijn maar daar kan ik op spoilergevaar heel weinig over lossen en de portretschilder wordt meegezogen in een heel bizar complot. Geen misdaad maar dit flirt met het onfatsoenlijke. Het is mede dankzij deze gebeurtenissen dat hij terug vertrouwen krijgt in zijn muze en zijn kunstvaardigheid. Het schilderij dat hij in het huis gevonden heeft houdt hem echter in zijn greep en zijn hervonden muze neigt naar een bovennatuurlijke dwangmatigheid. Het hele boek eindigt met een aantal dwingende cliffhangers, het hele complot om het portret van Marie dat hij schildert in opdracht van Minshiki, de gebeurtenissen vlak voor WO II waar Tomohiko Amada bij betrokken is en dat zich maar mysterieus laat ontplooien en de relatie van de portretschilder en zijn vrouw Yuzu waar hij abrupt van gescheiden is. Maar er is meer dat nog zijn weg moet vinden, je voelt dat er veel onafgewerkt is, eigenlijk niks en dat is best jammer. Het voelt aan alsof je hier een half boek in handen krijgt. Gelukkig verschijnt het tweede deel op 12 januari want dit mag echt niet lang op zich laten wachten daarvoor is leeshunkering te groot!
Deel 2: Metaforen verschuiven

Ik zat na het lezen van deel 1 te popelen naar deel 2, hongerig naar meer, naar uitleg en naar eindpunten. Ik heb er gekregen, maar eerlijk? Net iets te weinig.
Het hele sterk opgebouwde verhaal in deel 1 settelt zich verder in het tweede deel waarbij de verstandhouding van Marie en de portretschilder heel diep en bijzonder mooi wordt. Het is een prachtige respectvolle relatie tussen een oudere man en een jong meisje met een grandioos wederzijds respect en niettegenstaande de soms karige woordenwisseling tussen beide ontwikkelt die verstandhouding naar een ongekende openheid. Het is zowat het mooiste dat ik in dit tweeluik mocht ervaren. Maar het is niet alleen de symbiose tussen die beide, er is ook de dialoog tussen de portretschilder en zijn vriend van wie hij in diens vaders huis mag logeren met als hoogtepunt zijn bezoek aan deze demente beroemde kunstschilder. Het is ook daar dat het verhaal een heel bizarre wending krijgt waarbij een aantal zaken uit het eerste boek zijn plaats en reden krijgen, inzonderlijk de figuren op het verborgen doek. Deze wending die de paden van onze denkpatronen en eigen zichtvelden ver overschrijdt sleurt je genadeloos mee in een wandeling van de portretschilder doorheen zijn eigen angsten en trauma’s, ik zelf werd er ook lezend in meegezogen om geheel op Murakamiaanse wijze terug in de realiteit te belanden. Hij laat je twijfelen, zoeken en duwt, dwingt je verder te lezen om terug te keren naar veel ankerpunten die doorheen dit tweeluik aan bod kwamen en die nu hun plaats krijgen. Maar dat doen ze niet allemaal en daar bleef ik toch wat op mijn honger zitten. Zeker over de ‘Oostenrijkse periode’ van de maker van: “De moord op commendatore.” Na het dichtslaan van dit tweede deel zat ik weliswaar ook nog met dat Pinguinpopje. Opnieuw één van die onderhuidse lagen in dat tweeluik, ik las even het begin van het eerste deel terug en er werd mij één en ander terug duidelijk.
“ Een tweeluik dat moeiteloos een drieluik had kunnen zijn maar Murakami koos ervoor om de lezer aan het denken te zetten, iets wat hij altijd doet.”

alle info over deel 1 op http://www.boekensite.gent/node/2949
alle info over deel 2 op http://www.boekensite.gent/node/3037

Lees meer

Door Guy Doms

op 09/05/2018

In een onvervalste roman van Murakami zondert de auteur zijn hoofdpersonages maar al te graag af. De ongenoemde schilder uit dit boek is geen uitzondering op deze regel. Vooraleer je het als lezer goed en wel beseft, bevind je je in een extraordinair universum dat gebaseerd is op realiteit en verbeelding. Vreemde, bizarre gebeurtenissen volgen elkaar op. Vergeet alle logica en laat je ongeremd meeslepen. Wat is nu echt, wat is fantasie? Een Japanse versie van magisch realisme wordt voor je uitgespreid. Je belandt in een leefwereld waarin hallucinerende beelden en droomeffecten ontstaan. Helemaal Murakami; ten voeten uit. Niet alle verhaallijnen worden volledig uitgewerkt of afgerond. Verwacht dan ook geen antwoorden op al je vragen.

De roman is bijna één grote metafoor die de lezer overrompelt en aan het twijfelen zet. Het verhaal ontwikkelt zich gestaag verder, waarbij je echt niet aanvoelt waar het naartoe gaat. De schrijver laat eveneens het historische verleden niet ongemoeid. Hij besteedt onder andere aandacht aan de situatie in Wenen tijdens de periode van de Anschluss (de Duitse annexatie van Oostenrijk in 1938). De creaturen uit het schilderij ‘De moord op Commendatore’ gaan een eigen leven leiden, zodat Murakami zich volledig kan uitleven. Verdrinken in zijn eigen beeldspraak doet hij echter niet. Typisch voor zijn oeuvre zijn ook hier de vaak terugkerende componenten van de partij, zoals muziek, kunst, drank, koken, vrouwelijk schoon, isolement en uiteraard metaforen. Zijn opgewonden fans zullen ervan smullen! Variaties op een bekend maar oerdegelijk Murakami thema.

Lees meer

Door Filip Audenaert

op 06/05/2018

Nog steeds spannend. Mooi boek.

Lees meer

Door Ghis Reyniers

op 02/05/2018

Iets langdradig en vaak herhalingen, maar die fantasie megawijs

Lees meer
Schrijf je mening over dit boek. (Je voornaam & achternaam worden getoond)
Geef je waardering:

Uw recensie werd succesvol toegevoegd

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief