Kindertijd

Door Tove Ditlevsen

Waardering
Jouw waardering
Succesvol toegevoegd
Kindertijd is het eerste deel uit de Kopenhagen-trilogie van Tove Ditlevsen. In Jeugd, het tweede deel, schrijft ze over de tienerjaren die voorafgaan aan haar eerste publicatie. Afhankelijkheid, het slotstuk, is een nietsontziend portret van een verslaving – en de weg daaruit.

‘Het laatste voorjaar van mijn kindertijd is koud en winderig. Het smaakt naar stof en ruikt naar pijnlijke breuken en verandering.’

Tove groeit op in een volkswijk in Kopenhagen. Ze voelt zich vaak eenzaam: ze heeft niets met de meisjes om haar heen en hun geroddel over jongens. Haar enige vriendin is de onbevreesde roodharige Ruth, met wie ze chocola uit winkels steelt. Maar ook dat wil Tove eigenlijk niet. Liever duikt ze in de paar boeken die ze van haar vader heeft gekregen, en schrijft ze versjes met de mysterieuze woorden die af en toe in haar opwellen.

Tove Ditlevsen (1917–1976) werd jarenlang gezien als een schrijver die niet in de literaire kringen van haar tijd paste; ze was een huisvrouw uit de arbeidersklasse met vier gestrande huwelijken en een sluimerende drugsverslaving, waar ze ook nog eens openhartig over schreef.

Hoe anders is dat nu: een nieuwe generatie van veelal jonge lezers herontdekt wereldwijd het oeuvre van Tove Ditlevsen. Ze wordt nu gezien als een van de grote literaire sterren van Denemarken. Haar rauwe en springlevende proza krijgt eindelijk de waardering die het verdient.

De Kopenhagen-trilogie is haar meest kenmerkende werk, waarvan het eerste deel nu voor het eerst in het Nederlands vertaald is. In Kindertijd beschrijft Ditlevsen hoe het is om op te groeien als buitenbeentje in het Kopenhagen van na de Eerste Wereldoorlog. Er brandt iets onbestemds, iets groots in haar. En ze weet dat ze op een dag moet ontsnappen uit de omgeving van haar kindertijd.

Wat anderen schrijven over dit boek

Door Linda Vermeulen

op 12/07/2021

Heerlijk mooie zinnen, bij vlagen poëtisch, eerlijk en oprecht, rauw en krachtig. Ik zou het eindeloos willen blijven lezen.

Veel kans dat je nog nooit van deze Deense schrijfster hebt gehoord. Toch is Tove Ditlevsen (1917-1976) een van de belangrijkste stemmen van de Deense literatuur. Kindertijd is het eerste deel van haar autobiografie De Kopenhagen-trilogie. Het wordt gezien als haar meesterwerk.

Voor het eerst is in 2020 haar autobiografie vertaald in het Nederlands door Lammie Post-Oostenbrink.

Het zit Tove allemaal niet mee: geboren in een verloederde arbeiderswijk in Vesterbro in 1917. (Tove heeft haar hele leven beweerd dat ze geboren is op 14 december van het jaar 1918 en gebruikt dit jaartal ook vaak in haar werk.) Haar arme ouders bewonen een krap appartement in een grauwe woonkazerne. Haar socialistische vader komt zonder werk te zitten als Tove zeven is en dan moeten ze overleven op oud brood.

Er is veel werkloosheid en alcoholverslaving. Bij Tove thuis in het tweekamerappartement zit iedereen op elkaars lip en de spanning is er vaak te snijden. Vooral Tove lijdt onder haar dominante, wispelturige en kille moeder. Ze groeit op in een liefdeloze en arme omgeving. Tove hunkert naar de liefde en goedkeuring van haar moeder, die niet komt.

Haar moeder praat soms dagenlang niet en niemand weet waarom niet. Het is voor Tove dan ook op eieren lopen.

Uit een gemis of een tekort worden soms mooie dingen geboren:

'Ik bracht de kopjes naar de keuken en in mij begonnen lange, merkwaardige woorden als een beschermend vlies over mijn ziel te kruipen. Een lied, een gedicht, iets verzachtends en ritmisch en oneindig melancholieks, maar nooit droevig en triest, omdat ik wist dat de rest van mijn dag droevig en triest zou zijn. Als deze lichte woordgolven door me heen stroomden, was ik er zeker van dat mijn moeder me niets meer zou kunnen schelen.'

Hier zien we de kiem van het ontstaan van haar dichter- en schrijverschap. De kiem zou groeien, ondanks alles wat haar tegenstond. Vanaf dan schrijft ze gedichten in een poëziealbum dat ze angstvallig verborgen houdt.

Tove is introvert en teruggetrokken maar ze heeft een middel gevonden om haar te beschermen: de poëzie als middel tegen haar en de buitenwereld en haar vijandige moeder. Ook in de boeken die ze leest en die ze van haar vader gekregen heeft, vindt ze troost en mooie woorden in haar ongelukkige kindertijd.

Of hoe uit tekorten soms mooie dingen kunnen groeien. Een prachtig coming-of-age boek!

Lees meer
Schrijf je mening over dit boek. (Je voornaam & achternaam worden getoond)
Geef je waardering:

Uw recensie werd succesvol toegevoegd

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief